Hr. H.D.S. Hasselman - Oorlogsslachtoffers West-Betuwe

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Hr. H.D.S. Hasselman

Gemeente Buren > Burgerslachtoffers: > Zoelen
Achternaam: Hasselman
Voornamen: Hendrik Dirk Stephaan
Voorletters: H.D.S.
Beroep: Gep.Gen-Maj.Art., lid verzet Stijkelgroep
Geboorteplaats: Zoelen
Geboortedatum: 22-09-1880
Overlijdensplaats: Berlijn-Tegel, D.
Overlijdensdatum: 04-06-1943  
Begraafplaats: Gem. Begraafplaats Westduin te Den Haag
Gemeente: 's-Gravenhage
Provincie: Zuid-Holland
Vak: A 1     
 
             
Hendrik Dirk Stephaan Hasselman was de zoon van  rijkslandbouwleraar Hendrik Dirk Stephaan Hasselman, geboren te Koedoes  Indonesië 1845-1915 en Maria Catharina Sara Elisabeth Pels Rijcken 1850-1928.  Zij trouwden op 27-06-1872 te Breda.

Ze kregen samen drie kinderen:
-Johanna Charlotte *1873 Maurik trouwt Utrecht 1896 met  Herman Adriaan van den Wall Bake
-Charlotte Catharina *1879 Zoelen trouwt in 1902 te  Utrecht met Charles Louis Roëll en na de scheiding trouwt ze in 1928 te Utrecht  met Matthieu René Rademaker Schorer

-Hendrik Dirk Stephaan  is 35 jaar als hij op  20-09-1916 te Baarn trouwt met de 33-jarige  Christina Constance Wurfbain uit Bloemendaal (1894 -1967), dochter van Leonard  en Catharina Elisabeth Margaretha Grippeling.
Ze kregen samen de volgende kinderen:
- Leonard Constant (22-06-1919  - 16-10-2006) (tr Margaretha Hillegonda  Lutteke),
- Catharina Elisabeth Margaretha ("Guita") *18-05-1922 +04-03-1947  (Noodlottig ongeval; verdronken te Scheveningen)

Op 22 juli 1902 werd Hasselman aangesteld bij het Wapen  der Artillerie. Hij bracht het tot directeur Materieel Landmacht.
Kort na  de capitulatie van het Nederlandse leger in  mei 1940 ontstonden er,  verspreid over het hele land, verzetsbewegingen. Han Stijkel was één van de  eersten die een verzetsorganisatie van de grond kreeg. Han was op 8 oktober 1911   in Rotterdam geboren en had Engels gestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam.  Al in zijn studententijd was hij betrokken bij het verzet tegen het fascisme;  vanuit Portugal nam hij deel aan verzetsacties tegen Franco tijdens de Spaanse  Burgeroorlog (1936-1939).
De verzetsgroep, die naar Han Stijkel genoemd werd, was in feite een eerste OD  (Ordedienst), die er op was gericht om na het vertrek van de Duitse bezetters  een mogelijk gezagsvacuüm op te vullen en de weg vrij te maken voor de terugkeer  van de Koningin.

Han Stijkel had contacten in leidende kringen in Den Haag. Daardoor wist hij een  aantal belangrijke personen bij zijn groep te betrekken. Deze bestond  vermoedelijk uit niet meer dan 80 personen. Onder hen was generaal-majoor  Hasselman die het militaire deel van het werk voor zijn rekening nam. De groep  bestond verder uit onder meer politieagenten, studenten, officieren en  kooplieden. Een actieve kerngroep bevond zich in de Zaanstreek.

Bron:  Algemeen Handelsblad 28 maart 1936

Hendrik Hasselman  was Generaal-Majoor der Veldartillerie. Hij was dus mede-oprichter van  bovengenoemde organisatie van de O.D.(Ordedienst). Hij werd  op 7 april  1941 gearresteerd en heeft daarna tot 26 maart 1942 in het Oranjehotel in  Scheveningen gevangen gezeten in de cellen 395, 408 en 96. Toen
werd  de groep Stijkel in zijn geheel overgebracht naar Berlijn. Daar werd de groep  vanaf juni 1942 opgesloten in de
"Moabit"
 
Wehrmacht-gevangenis in de Lehrterstrasse in  het centrum van de stad. Hoewel direct gelegen naast het belangrijke Lehrter  Bahnhof (doelwit van talrijke geallieerde bombardementen), werd de gevangenis  niet getroffen.
Zij waren allen zogenaamde Nacht und Nebel (N.N.)  gevangenen, d.w.z. er was geen enkele informatie noch enig contact mogelijk.
Het kwam in september 1942 tot een geheim proces voor het Reichskriegsgericht,  het hoogste Militaire Gerechtshof van Duitsland. Dit was een hoge uitzondering,  want nagenoeg alle gearresteerde Nederlandse verzetsstrijders zijn in Nederland  berecht. De aanklacht luidde: spionage en toebrengen van schade aan de Duitse  Wehrmacht. Op 26 september 1942 werden 39 doodvonnissen uitgesproken. Zes leden  van de groep kregen gratie (tuchthuisstraf), één overleed in de gevangenis. De  veroordeelden leefden vervolgens nog eens acht maanden tussen hoop en vrees,  maar op 4 juni 1943 werd op een schietbaan in Berlijn-Tegel het vonnis  voltrokken. De 32 leden van de Stijkelgroep werden met een tussenpoos van vijf  minuten gefusilleerd, Han Stijkel als eerste.
Slechts 3  vrouwen en 1 man van deze verzetsbeweging overleefden de verschrikkingen van de  Duitse concentratiekampen.


Krantenbericht waarin melding wordt gemaakt van het overbrengen  uit Duitsland van de stoffelijke overschotten van de leden van deze  verzetsgroep.


Advertentie Haags Dagblad                        Officiële Duitse overlijdensakte uit september 1946

Ter nagedachtenis aan deze groep is in 1947 een  monument opgericht op de begraafplaats Westduin te Den Haag. Jaarlijks worden op  4 mei de gevallenen van de oorlog bij dit monument herdacht.

Op 1  augustus 1947 vond een plechtige herdenkingsdienst plaats in de Grote- of St.  Jacobskerk te Den Haag voorafgaande aan de herbegrafenis van de 33 leden van de  Stijkelgroep op de begraafplaats Westduin te Den Haag. Deze herbegrafenis was  mogelijk doordat de stoffelijke overschotten uit Berlijn waren overgebracht naar  Nederland. Voor 10 omgekomen leden, waarvan geen stoffelijk overschot is  teruggevonden, is eveneens een kruis geplaatst.
Aanvankelijk bestond dit eregraf uit houten kruizen. Vervolgens is, door  gezamenlijke inspanning van de Gemeente Den Haag en de nabestaanden van leden  van de Stijkelgroep, het eregraf uitgebreid met een monument in siermetselwerk  met daarop een kalkstenen gedenkplaat met alle namen van de overleden leden en  daarvoor een kalkstenen beeldje, centraal gepositioneerd tussen de 43 kalkstenen  kruizen. Dit Monument werd  in 1953 door de toenmalige burgemeester van Den  Haag, de heer F.M.A. Schokking, in een besloten bijeenkomst van de nabestaanden  onthuld. Het beeldje van wit Frans kalksteen Vaurion is gemaakt door de  beeldhoudster Marian Gobius.

De kalkstenen kruizen en de kalkstenen gedenkplaat zijn in 1998, op initiatief  van de nabestaanden, vervangen door hardstenen kruizen en gedenkplaat, omdat de  zandstenen kruizen onder invloed van de weersomstandigheden scheuren en  afbrokkelingen begonnen te vertonen.
 
Zoeken op deze website
Copyright 2017. All rights reserved.
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu